136. Действия над числами в тригонометрической форме
Условие задачи
Выполнить действия:
a) $(1+i\sqrt3)(1+i)(\cos\varphi+i\sin\varphi)$;
b) $\dfrac{\cos\varphi+i\sin\varphi}{\cos\psi-i\sin\psi}$;
c) $\dfrac{(1-i\sqrt3)(\cos\varphi+i\sin\varphi)}{2(1-i)(\cos\varphi-i\sin\varphi)}$.
Решение
Переведём множители в тригонометрическую (показательную) форму: $1+i\sqrt3=2e^{i\pi/3}$, $1+i=\sqrt2\,e^{i\pi/4}$, $1-i\sqrt3=2e^{-i\pi/3}$, $1-i=\sqrt2\,e^{-i\pi/4}$.
а) Модули перемножаются, аргументы складываются: $$|{\cdot}|=2\cdot\sqrt2=2\sqrt2,\qquad \arg=\frac{\pi}{3}+\frac{\pi}{4}+\varphi=\frac{7\pi}{12}+\varphi.$$ $$(1+i\sqrt3)(1+i)(\cos\varphi+i\sin\varphi)=2\sqrt2\left(\cos\left(\varphi+\frac{7\pi}{12}\right)+i\sin\left(\varphi+\frac{7\pi}{12}\right)\right).$$
b) $\cos\psi-i\sin\psi=e^{-i\psi}$, поэтому $$\frac{\cos\varphi+i\sin\varphi}{\cos\psi-i\sin\psi}=\frac{e^{i\varphi}}{e^{-i\psi}}=e^{i(\varphi+\psi)}=\cos(\varphi+\psi)+i\sin(\varphi+\psi).$$
c) Числитель: $2e^{-i\pi/3}\cdot e^{i\varphi}=2e^{i(\varphi-\pi/3)}$. Знаменатель: $2\cdot\sqrt2\,e^{-i\pi/4}\cdot e^{-i\varphi}=2\sqrt2\,e^{-i(\varphi+\pi/4)}$.
$$\frac{2e^{i(\varphi-\pi/3)}}{2\sqrt2\,e^{-i(\varphi+\pi/4)}}=\frac{1}{\sqrt2}e^{i\left[(\varphi-\pi/3)+(\varphi+\pi/4)\right]}=\frac{1}{\sqrt2}e^{i\left(2\varphi-\frac{\pi}{12}\right)}.$$
$$\frac{(1-i\sqrt3)(\cos\varphi+i\sin\varphi)}{2(1-i)(\cos\varphi-i\sin\varphi)}=\frac{\sqrt2}{2}\left(\cos\left(2\varphi-\frac{\pi}{12}\right)+i\sin\left(2\varphi-\frac{\pi}{12}\right)\right).$$
Ответ
a) $2\sqrt2\left(\cos\left(\varphi+\frac{7\pi}{12}\right)+i\sin\left(\varphi+\frac{7\pi}{12}\right)\right)$;
b) $\cos(\varphi+\psi)+i\sin(\varphi+\psi)$;
c) $\dfrac{\sqrt2}{2}\left(\cos\left(2\varphi-\frac{\pi}{12}\right)+i\sin\left(2\varphi-\frac{\pi}{12}\right)\right)$.