Различия
Показаны различия между двумя версиями страницы.
| Предыдущая версия справа и слева Предыдущая версия Следующая версия | Предыдущая версия | ||
| math:t2-04 [2022/03/22 19:43] – root | math:t2-04 [2023/03/12 15:06] (текущий) – [Построение функции от матрицы без нахождения матрицы преобразования] root | ||
|---|---|---|---|
| Строка 1: | Строка 1: | ||
| - | =====Функции от матриц===== | + | ===== Функции от матриц ===== |
| Функция $f$ от матрицы $A$, если она определена, | Функция $f$ от матрицы $A$, если она определена, | ||
| Строка 115: | Строка 115: | ||
| 5 & -7 & 3\\ | 5 & -7 & 3\\ | ||
| 1 & -2 & 1 | 1 & -2 & 1 | ||
| - | \end{array}\right)\underset{\to}{(2)-5(3)}\left(\begin{array}{ccc} | + | \end{array}\right)\underset{\to}{(2)-5(3)} |
| + | $$ | ||
| + | $$ | ||
| + | \left(\begin{array}{ccc} | ||
| 0 & 3 & -2\\ | 0 & 3 & -2\\ | ||
| 0 & 3 & -2\\ | 0 & 3 & -2\\ | ||
| Строка 143: | Строка 146: | ||
| 5 & -8 & 3\\ | 5 & -8 & 3\\ | ||
| 6 & -9 & 3\\ | 6 & -9 & 3\\ | ||
| + | \hline | ||
| 1 & 0 & 0\\ | 1 & 0 & 0\\ | ||
| 0 & 1 & 0\\ | 0 & 1 & 0\\ | ||
| Строка 150: | Строка 154: | ||
| 5 & 0 & 3\\ | 5 & 0 & 3\\ | ||
| 6 & 0 & 3\\ | 6 & 0 & 3\\ | ||
| + | \hline | ||
| 1 & 1 & 0\\ | 1 & 1 & 0\\ | ||
| 0 & 1 & 0\\ | 0 & 1 & 0\\ | ||
| 0 & 1 & 1 | 0 & 1 & 1 | ||
| - | \end{array}\right)\underset{\to}{(1)-2(3)}\left(\begin{array}{ccc} | + | \end{array}\right)\underset{\to}{(1)-2(3)} |
| + | $$ | ||
| + | $$ | ||
| + | \left(\begin{array}{ccc} | ||
| -1 & 0 & 2\\ | -1 & 0 & 2\\ | ||
| -1 & 0 & 3\\ | -1 & 0 & 3\\ | ||
| 0 & 0 & 3\\ | 0 & 0 & 3\\ | ||
| + | \hline | ||
| 1 & 1 & 0\\ | 1 & 1 & 0\\ | ||
| 0 & 1 & 0\\ | 0 & 1 & 0\\ | ||
| Строка 164: | Строка 173: | ||
| -1 & 0 & 1\\ | -1 & 0 & 1\\ | ||
| 0 & 0 & 3\\ | 0 & 0 & 3\\ | ||
| + | \hline | ||
| 1 & 1 & 2\\ | 1 & 1 & 2\\ | ||
| 0 & 1 & 0\\ | 0 & 1 & 0\\ | ||
| Строка 171: | Строка 181: | ||
| Таким образом базис ядра как мы и находили раньше $(1, | Таким образом базис ядра как мы и находили раньше $(1, | ||
| а базис образа $\left\langle (-1, | а базис образа $\left\langle (-1, | ||
| - | Подействуем на вектор матрицей $A_{2}$ | + | Подействуем на второй |
| $$\left(\begin{array}{ccc} | $$\left(\begin{array}{ccc} | ||
| Строка 216: | Строка 226: | ||
| 0 & 2^{4} & 0\\ | 0 & 2^{4} & 0\\ | ||
| 0 & 0 & 3^{4} | 0 & 0 & 3^{4} | ||
| - | \end{array}\right)T^{-1}=\left(\begin{array}{ccc} | + | \end{array}\right)T^{-1}= |
| + | $$ | ||
| + | $$ | ||
| + | \left(\begin{array}{ccc} | ||
| 1 & 0 & 1\\ | 1 & 0 & 1\\ | ||
| 2 & 1 & 1\\ | 2 & 1 & 1\\ | ||
| Строка 249: | Строка 262: | ||
| 291 & -387 & 177 | 291 & -387 & 177 | ||
| \end{array}\right).$$ | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Теперь легко уже найти и матричную экспоненту --- $e^{A}$, действительно, | ||
| + | теперь рассмотрим $f(x)=e^{x}, | ||
| + | |||
| + | $$e^{A}=f(A)=f(TJ_{A}T^{-1})=Tf(J_{A})T^{-1}=$$ | ||
| + | |||
| + | $$T\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | f(2) & \frac{1}{1!}f' | ||
| + | 0 & f(2) & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & f(3) | ||
| + | \end{array}\right)T^{-1}=T\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | e^{2} & e^{2} & 0\\ | ||
| + | 0 & e^{2} & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & e^{3} | ||
| + | \end{array}\right)T^{-1}= | ||
| + | $$ | ||
| + | $$ | ||
| + | \left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | 1 & 0 & 1\\ | ||
| + | 2 & 1 & 1\\ | ||
| + | 3 & 3 & 1 | ||
| + | \end{array}\right)\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | e^{2} & e^{2} & 0\\ | ||
| + | 0 & e^{2} & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & e^{3} | ||
| + | \end{array}\right)\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | -2 & 3 & -1\\ | ||
| + | 1 & -2 & 1\\ | ||
| + | 3 & -3 & 1 | ||
| + | \end{array}\right)=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | 3\, | ||
| + | 3\, | ||
| + | 3\,e^{3} & -3\, | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | ===== Построение функции от матрицы без нахождения матрицы преобразования ===== | ||
| + | |||
| + | Рассмотрим функцию $f$ от матрицы второго порядка $A$. Её жорданова | ||
| + | форма $$J_{A}=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | \lambda_{1} & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{2} | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Так как $$f\left(J_{A}\right)=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0\\ | ||
| + | 0 & f\left(\lambda_{2}\right) | ||
| + | \end{array}\right), | ||
| + | матрице $J_{A}$ подставить формулу от собственного числа $\lambda_{i}\mapsto f\left(\lambda_{i}\right).$ | ||
| + | Рассмотрим выражение | ||
| + | |||
| + | $$J_{A}-\lambda_{1}E=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | \lambda_{1}-\lambda_{1} & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{2}-\lambda_{1} | ||
| + | \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{2}-\lambda_{1} | ||
| + | \end{array}\right)=(\lambda_{2}-\lambda_{1})\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 1 | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Теперь поместим в это место функцию: | ||
| + | |||
| + | $$\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}\left(J_{A}-\lambda_{1}E\right)=\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}(\lambda_{2}-\lambda_{1})\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 1 | ||
| + | \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & f\left(\lambda_{2}\right) | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Аналогично проделаем с первым собственным числом: | ||
| + | |||
| + | $$\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)=\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}(\lambda_{1}-\lambda_{2})\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | 1 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 | ||
| + | \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Осталось сложить: | ||
| + | |||
| + | $$f\left(J_{A}\right)=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0\\ | ||
| + | 0 & f\left(\lambda_{2}\right) | ||
| + | \end{array}\right)=\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)+\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}\left(J_{A}-\lambda_{1}E\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Восстановим теперь первоначальную матрицу, | ||
| + | $A=TJ_{A}T^{-1}: | ||
| + | |||
| + | $$f\left(A\right)=f\left(TJ_{A}T^{-1}\right)=Tf\left(J_{A}\right)T^{-1}= | ||
| + | $$ | ||
| + | $$T\left(\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)+\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}\left(J_{A}-\lambda_{1}E\right)\right)T^{-1}=$$ | ||
| + | $$\left(\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}\left(TJ_{A}T^{-1}-\lambda_{2}TET^{-1}\right)+\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}\left(TJ_{A}T^{-1}-\lambda_{1}TET^{-1}\right)\right)=$$ | ||
| + | $$\left(\frac{f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}\left(A-\lambda_{2}E\right)+\frac{f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{2}-\lambda_{1}}\left(A-\lambda_{1}E\right)\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Это равенство можно записать в виде нулевого определителя для условной | ||
| + | матрицы: | ||
| + | |||
| + | $$\left|\begin{array}{ccc} | ||
| + | E & A & f\left(A\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & f\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{2} & f\left(\lambda_{2}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0, | ||
| + | |||
| + | где $E, | ||
| + | |||
| + | Функция от матрицы определена, | ||
| + | т.е. определена при $\lambda_{1}, | ||
| + | и $f\left(\lambda_{2}\right).$ Если собственное значение вырождено, | ||
| + | |||
| + | |||
| + | $$f\left(A\right)=\frac{f\left(\lambda_{1}\right)-f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}A+\frac{\lambda_{1}f\left(\lambda_{2}\right)-\lambda_{2}f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}E=$$ | ||
| + | $$ | ||
| + | \frac{f\left(\lambda_{1}\right)-f\left(\lambda_{2}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}A+\frac{\lambda_{1}f\left(\lambda_{2}\right)-\lambda_{2}f\left(\lambda_{1}\right)}{\lambda_{1}-\lambda_{2}}E\to$$ | ||
| + | $$f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)A+\left(f\left(\lambda_{1}\right)-\lambda_{1}f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)\right)E$$ | ||
| + | |||
| + | так, что | ||
| + | |||
| + | $$f\left(A\right)=f\left(\lambda_{1}\right)+f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)\left(A-\lambda_{1}E\right), | ||
| + | где | ||
| + | $f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)$ --- первая производная. | ||
| + | |||
| + | Это равенство можно записать в виде нулевого определителя для условной | ||
| + | матрицы: | ||
| + | |||
| + | $$\left|\begin{array}{ccc} | ||
| + | E & A & f\left(A\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & f\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 1 & f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0.$$ | ||
| + | |||
| + | Примечательно, | ||
| + | клетки $$J_{A}=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | \lambda_{1} & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{1} | ||
| + | \end{array}\right), | ||
| + | $$J_{A}=\left(\begin{array}{cc} | ||
| + | \lambda_{1} & 1\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{1} | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Что бы понять как будет меняться функция рассмотрим матрицы третьего | ||
| + | порядка $A$. Её жорданова форма $$J_{A}=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | \lambda_{1} & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{2} & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & \lambda_{3} | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Выделим сначала матрицу с первым элементом, | ||
| + | |||
| + | $$J_{A}-\lambda_{2}E=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | \lambda_{1}-\lambda_{2} & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & \lambda_{3}-\lambda_{2} | ||
| + | \end{array}\right)$$ | ||
| + | |||
| + | и | ||
| + | |||
| + | $$J_{A}-\lambda_{3}E=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | \lambda_{1}-\lambda_{3} & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & \lambda_{2}-\lambda_{3} & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0 | ||
| + | \end{array}\right)$$ | ||
| + | |||
| + | далее перемножим их: | ||
| + | |||
| + | $$\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)\left(J_{A}-\lambda_{3}E\right)=\left(\lambda_{1}-\lambda_{2}\right)\left(\lambda_{1}-\lambda_{3}\right)\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | 1 & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0 | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | В итоге получим замену $\lambda_{1}\mapsto f\left(\lambda_{1}\right)$ | ||
| + | |||
| + | $$f\left(\lambda_{1}\right)\frac{\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)\left(J_{A}-\lambda_{3}E\right)}{\left(\lambda_{1}-\lambda_{2}\right)\left(\lambda_{1}-\lambda_{3}\right)}=f\left(\lambda_{1}\right)\prod_{i\neq1}\frac{\left(J_{A}-\lambda_{i}E\right)}{\left(\lambda_{1}-\lambda_{i}\right)}=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & 0 | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Аналогично с остальными корнями: | ||
| + | |||
| + | $$f\left(J_{A}\right)=f\left(\lambda_{1}\right)\frac{\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)\left(J_{A}-\lambda_{3}E\right)}{\left(\lambda_{1}-\lambda_{2}\right)\left(\lambda_{1}-\lambda_{3}\right)}+f\left(\lambda_{2}\right)\frac{\left(J_{A}-\lambda_{1}E\right)\left(J_{A}-\lambda_{3}E\right)}{\left(\lambda_{2}-\lambda_{1}\right)\left(\lambda_{2}-\lambda_{3}\right)}+$$ | ||
| + | |||
| + | $$f\left(\lambda_{3}\right)\frac{\left(J_{A}-\lambda_{1}E\right)\left(J_{A}-\lambda_{2}E\right)}{\left(\lambda_{3}-\lambda_{1}\right)\left(\lambda_{3}-\lambda_{2}\right)}=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & f\left(\lambda_{2}\right) & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & f\left(\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Домножая на матрицы преобразования перейдём к матрице $A=TJ_{A}T^{-1}$ | ||
| + | и используя сокращение получим формулу | ||
| + | |||
| + | $$f\left(A\right)=\sum_{k=1}^{3}f\left(\lambda_{k}\right)\prod_{i\neq k}\frac{\left(A-\lambda_{i}E\right)}{\left(\lambda_{k}-\lambda_{i}\right)}=\left(\begin{array}{ccc} | ||
| + | f\left(\lambda_{1}\right) & 0 & 0\\ | ||
| + | 0 & f\left(\lambda_{2}\right) & 0\\ | ||
| + | 0 & 0 & f\left(\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right).$$ | ||
| + | |||
| + | Так же как и раньше равенство можно записать через нулевой определитель: | ||
| + | |||
| + | $$\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(A\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{2} & \lambda_{2}^{2} & f\left(\lambda_{2}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{3} & \lambda_{3}^{2} & f\left(\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0.$$ | ||
| + | |||
| + | Если корень вырожден $\lambda_{2}=\lambda_{1}, | ||
| + | приводит к дифференцированию строки: | ||
| + | |||
| + | $$\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(A\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 1 & 2\lambda_{1} & f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{3} & \lambda_{3}^{2} & f\left(\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0.$$ | ||
| + | |||
| + | Если корень трижды вырожден $\lambda_{3}=\lambda_{2}=\lambda_{1}, | ||
| + | то дифференцируем уже следующую строку дважды: | ||
| + | |||
| + | $$\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(A\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 1 & 2\lambda_{1} & f^{(1)}\left(\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 0 & 2 & f^{(2)}\left(\lambda_{1}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0.$$ | ||
| + | |||
| + | Остался последний переход от функции от матрицы $A$, к функции от | ||
| + | параметра $tA.$ Так как при умножении матрицы $A$ на параметр $t$ | ||
| + | каждый элемент матрицы умножается на этот параметр $a_{ij}\mapsto t\cdot a_{ij},$ | ||
| + | то и все собственные числа так же умножатся на этот параметр $\lambda_{i}\mapsto t\cdot\lambda_{i}$, | ||
| + | тогда, например, | ||
| + | к записи | ||
| + | |||
| + | $$0=\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & tA & t^{2}A^{2} & f\left(tA\right)\\ | ||
| + | 1 & t\lambda_{1} & t^{2}\lambda_{1}^{2} & f\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & t\lambda_{2} & t^{2}\lambda_{2}^{2} & f\left(t\lambda_{2}\right)\\ | ||
| + | 1 & t\lambda_{3} & t^{2}\lambda_{3}^{2} & f\left(t\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=t\cdot t^{2}\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(tA\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{2} & \lambda_{2}^{2} & f\left(t\lambda_{2}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{3} & \lambda_{3}^{2} & f\left(t\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|.$$ | ||
| + | |||
| + | Где параметр $t$ и $t^{2}$ вынесли из соответствующих столбцов. | ||
| + | |||
| + | Аналогично с матрицами, | ||
| + | |||
| + | $$0=\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & tA & t^{2}A^{2} & f\left(tA\right)\\ | ||
| + | 1 & t\lambda_{1} & t^{2}\lambda_{1}^{2} & f\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 1 & 2t\lambda_{1} & f^{(1)}\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & t\lambda_{3} & t^{2}\lambda_{3}^{2} & f\left(t\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|= | ||
| + | t\cdot t^{2}\left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(tA\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & t^{-1} & 2t^{-1}\lambda_{1} & f^{(1)}\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{3} & \lambda_{3}^{2} & f\left(t\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right| | ||
| + | $$ | ||
| + | следовательно | ||
| + | $$ | ||
| + | \left|\begin{array}{cccc} | ||
| + | E & A & A^{2} & f\left(tA\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{1} & \lambda_{1}^{2} & f\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 0 & 1 & 2\lambda_{1} & tf^{(1)}\left(t\lambda_{1}\right)\\ | ||
| + | 1 & \lambda_{3} & \lambda_{3}^{2} & f\left(t\lambda_{3}\right) | ||
| + | \end{array}\right|=0.$$ | ||